Cách đây 50 năm, ngày 18/8/1976, Trung đoàn 733 được thành lập (tiền thân là Trung đoàn Thủy lợi 976) tại Chu Lai, huyện Núi Thành, Tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng (nay là xã Núi Thành, thành phố Đà Nẵng). Trải qua 50 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn đã dũng cảm chiến đấu, tích cực trong huấn luyện, học tập, công tác, hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao góp phần xây dựng Sư đoàn ngày càng vững mạnh, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.
Những chặng đường lịch sử vẻ vang, tự hào
Ngay sau khi thành lập, trong điều kiện còn nhiều khó khăn nhưng cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn đã nhanh chóng kiện toàn tổ chức, củng cố lực lượng, tham gia thực hiện nhiệm vụ xây dựng kinh tế - quốc phòng tại tỉnh Đắk Lắk. Trong thời gian từ 1977-1978, Trung đoàn đảm nhận nhiều công trình quan trọng như khai thác đá, thi công đường giao thông và xây dựng công trình thủy lợi đập K’RôngPách. Dưới cái nắng gió khắc nghiệt của Tây Nguyên, bằng ý chí vượt khó và tinh thần lao động cần cù, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn đã hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, củng cố thế trận quốc phòng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.
Đến ngày 06/3/1979, Sư đoàn được thành lập, Trung đoàn được biên chế vào đội hình của Sư đoàn, tham gia nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam Tổ quốc và giúp đỡ nhân dân Campuchia giữ vững thành quả cách mạng. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, chỉ huy Sư đoàn; cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn đã đảm nhiều nhiệm vụ quan trọng, tham gia hầu hết các chiến dịch lớn của mặt trận 579 như chiến dịch khu C (1980-1981); chiến dịch M1, M2 (1983 - 1984); chiến dịch K1, K2 (1984 - 1985) và chiến đấu có hiệu quả trên địa bàn rộng lớn từ biên giới Việt Nam - Campuchia đến khu vực giáp Thái Lan. Gần một thập kỷ làm nhiệm vụ quốc tế cao cả trên đất Bạn, Trung đoàn đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị bạn trong Sư đoàn và các đơn vị phối thuộc đã đánh 224 trận lớn, nhỏ từ cấp trung đội đến cấp Trung đoàn; tiêu diệt 875 tên địch, bắt sống 133 tên, bắn bị thương 125 tên, thu 224 khẩu súng và nhiều vũ khí trang bị của địch.
Song song với nhiệm vụ giúp Bạn bảo vệ thành quả cách mạng, Trung đoàn đã tổ chức 08 đội công tác, 21 tổ đoàn kết để giúp đỡ, hỗ trợ nhân dân Campuchia đẩy mạnh phát triển kinh tế xã hội. Những năm tháng thực hiện nghĩa vụ quốc tế trên đất nước Chùa Tháp, bước chân của cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn đã in dấu trên những cánh rừng, phum, sóc; giữa khói lửa và muôn vàn gian khổ, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn không chỉ chắc tay súng mà còn mang theo tình nghĩa thủy chung, giúp nhân dân Campuchia từng bước hồi sinh sau những năm tháng đau thương. Những mùa lúa xanh trở lại, những con đường được mở, những bệnh xá, trường học được dựng xây, những đơn vị vũ trang của bạn ngày càng trưởng thành… đều thấm đượm mồ hôi, công sức và cả máu xương của cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn. Hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” giàu lòng nhân ái, thủy chung son sắt với nghĩa vụ quốc tế cao cả đã trở thành biểu tượng đẹp của tình đoàn kết Việt Nam - Campuchia.
Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ quốc tế giúp Bạn, tháng 9 năm 1989, cùng với đội hình Sư đoàn, Trung đoàn rút quân về nước làm nhiệm vụ xây dựng, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc. Những ngày đầu mới về nước, với rất nhiều công việc phải làm, khó khăn chồng chất; nhưng với tinh thần đoàn kết, khắc phục khó khăn cùng sự giúp đỡ tận tình của cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương, Trung đoàn đã nhanh chóng củng cố, xây dựng doanh trại, ổn định tổ chức biên chế. Chặng đường 37 năm tiếp theo (1989 - 2026), tuy không có bom, đạn, khói súng, nhưng cũng đầy khó khăn, thử thách, nhất là sự chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch thông qua chiến lược “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ. Sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đặt ra những yêu cầu mới, cán bộ, chiến sĩ trung đoàn đã phát huy truyền thống, không ngừng nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu, bảo đảm khả năng sẵn sàng chiến đấu, sẵn sàng động viên, sẵn sàng cơ động thực hiện thắng lợi nhiệm vụ khi có lệnh. Đảng ủy, Chỉ huy Trung đoàn tập trung lãnh đạo, chỉ đạo phối hợp với cấp ủy, chính quyền và các cơ quan đoàn thể địa phương trên địa bàn động viên thực hiện tốt nhiệm vụ phúc tra, đăng ký, quản lý DBĐV; hiện nay, Trung đoàn đã sắp xếp 2274/2303 QNDB đạt 98,7%. Quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết của Quân ủy Trung ương, Đảng ủy Quân khu, Đảng ủy Sư đoàn về nâng cao chất lượng huấn luyện; Trung đoàn đã triển khai chuẩn bị chu đáo về con người, cơ sở vật chất; đẩy mạnh phát huy sáng kiến, cải tiến mô hình, học cụ, trang thiết bị huấn luyện; tăng cường ứng dụng công nghệ; tích cực đổi mới phương pháp huấn luyện, sát thực tế của đơn vị; coi trọng huấn luyện đồng bộ, chuyên sâu, lấy thực hành làm chính; nâng cao khả năng khai thác, sử dụng thành thạo vũ khí, trang bị hiện có, làm chủ vũ khí, trang bị mới. Tổ chức huấn luyện bảo đảm đúng, đủ nội dung, thời gian các đợt trong năm cho các đối tượng theo kế hoạch, đúng quy định; thực hiện nghiêm quy trình huấn luyện từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp. Kết quả kiểm tra quân nhân dự bị từng đợt có 100% đạt yêu cầu, tỷ lệ khá giỏi đạt trên 75%; tổ chức diễn tập lực lượng dự bị động viên có sử dụng đạn hơi, thuốc nổ và diễn tập có bắn đạn thật cấp đại đội, tiểu đoàn đều đạt khá về chiến thuật, giỏi về kỹ thuật, bảo đảm an toàn tuyệt đối. Qua đó, góp phần xây dựng lực lượng dự bị động viên hùng hậu, chất lượng, sẵn sàng động viên thực hiện nhiệm vụ khi có tình huống, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.
Song song với nhiệm vụ huấn luyện dự bị động viên, cán bộ, chiến sĩ đã tích cực, chủ động tham gia phòng thiên tai, dịch bệnh. Đặc biệt, trong năm 2021-2022, thời điểm đại dịch Covid-19 lan rộng và diễn biến phức tạp, Trung đoàn được giao nhiệm vụ thành lập khu cách ly y tế để tiếp nhận kiều bào và công dân Việt Nam từ các quốc gia, vùng lãnh thổ về nước. Đây là một trong những nhiệm vụ mới, cán bộ, chiến sĩ trung đoàn chưa có kinh nghiệm trong quản lý, điều hành khu cách ly. Song, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Thường vụ Đảng ủy, Chỉ huy Sư đoàn; sự phối hợp, hướng dẫn của các cơ quan chức năng, ngay khi nhận nhiệm vụ, cán bộ, chiến sĩ đã xác định rõ quyết tâm, nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ “chiến đấu trong thời bình”. Trong16 đợt tổ chức tiếp nhận cách ly với gần 3000 công dân từ các quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới về nước; cán bộ, chiến sĩ đã tận tâm, tận tụy phục vụ Nhân dân trong điều kiện dịch bệnh nguy hiểm rình rập, cường độ cao. Hình ảnh, việc làm của cán bộ, chiến sĩ trung đoàn đã để lại ấn tượng, tình cảm tốt đẹp trong lòng Nhân dân và cấp ủy, chính quyền địa phương.
Với những thành tích tiêu biểu đó, tập thể Trung đoàn được Nhà nước tặng thưởng 01 huân chương quân công hạng Nhất, 01 huân chương chiến công hạng Nhất, 02 huân chương chiến công hạng Hai, 03 huân chương chiến công hạng Ba; được nhà nước Campuchia tặng huân chương Ăng Co hạng Nhất; Đại đội 18 Quân y, liệt sỹ Nguyễn Đình Hoàng, Liệt sỹ Phạm Văn Đắp được phong tặng Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân. Bên cạnh đó, Trung đoàn còn được Sư đoàn, Quân khu, Bộ Quốc phòng tặng thưởng nhiều giấy khen, bằng khen trong thực hiện nhiệm vụ huấn luyện, SSCĐ, phòng chống thiên tai, dịch bệnh.
Phát huy truyền thống, nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng mới
Kỷ niệm 50 năm Ngày truyền thống là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng để cán bộ, chiến sĩ cùng nhau ôn lại chặng đường gần nửa thế kỷ xây dựng, chiến đấu và trưởng thành với biết bao gian khổ, hy sinh nhưng cũng đầy tự hào; đồng thời là dịp để hun đúc ý chí, khơi dậy trách nhiệm, xác định quyết tâm viết tiếp những trang sử vẻ vang trong kỷ nguyên mới của dân tộc.
Trước yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thế hệ cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn hôm nay cần tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng; nắm vững chức năng, nhiệm vụ; nêu cao tinh thần đoàn kết, thống nhất, tự lực, tự cường, chủ động khắc phục mọi khó khăn, thử thách; ra sức xây dựng Đảng bộ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, Trung đoàn vững mạnh toàn diện; tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trong tâm như sau:
Một là, quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp nhiệm kỳ 2025-2030; quán triệt sâu sắc tinh thần “7 dám”, nội dung “2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa”, phương châm “5 vững”, “6 rõ”; tập trung xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, Đảng bộ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.
Hai là, nâng cao chất lượng huấn luyện dự bị động viên theo đúng phương châm “Cơ bản - thiết thực - vững chắc”; tích cực đổi mới phương pháp huấn luyện, sát thực tế của đơn vị; coi trọng huấn luyện đồng bộ, chuyên sâu, lấy thực hành làm chính; nâng cao khả năng khai thác, sử dụng thành thạo vũ khí, trang bị hiện có, làm chủ vũ khí, trang bị mới. Tổ chức huấn luyện bảo đảm đúng, đủ nội dung, thời gian các đợt trong năm cho các đối tượng theo kế hoạch, đúng quy định; thực hiện nghiêm quy trình huấn luyện từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp; góp phần xây dựng lực lượng dự bị động viên hùng hậu, chất lượng cao, sẵn sàng động viên, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.
Ba là, tích cực tham gia khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân; lan tỏa phẩm chất tốt đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới; xây dựng thế trận lòng dân vững chắc trên địa bàn đứng chân. Đó vừa là mệnh lệnh từ thực tiễn, vừa là lời hứa danh dự của thế hệ hôm nay đối với lớp lớp cha anh đã bằng mồ hôi, xương máu và trí tuệ dày công vun đắp nên truyền thống vẻ vang của Trung đoàn suốt 50 năm qua.
Bốn là, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ vào thực hiện nhiệm vụ. Đây là yêu cầu khách quan, xu thế tất yếu của sự phát triển; vì vậy, cán bộ, chiến sĩ cần chủ động đổi mới tư duy, tích cực học tập, làm chủ khoa học công nghệ; gắn chuyển đổi số với cải cách hành chính quân sự, nâng cao chất lượng công tác tham mưu, chỉ huy, quản lý, huấn luyện. Mỗi cán bộ, chiến sĩ phải xác định rõ đây không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là yêu cầu lâu dài, thể hiện tinh thần tiên phong, sáng tạo, khát vọng cống hiến, góp phần xây dựng Trung đoàn ngày càng vững mạnh, hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao.
Năm là, thường xuyên chăm lo xây dựng mối đoàn kết, thống nhất trong đơn vị, bảo đảm tốt đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ và quân nhân dự bị. Đây vừa là yêu cầu, vừa là truyền thống quý báu, là nguồn sức mạnh để trung đoàn vượt qua mọi khó khăn, thử thách, hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao; cấp ủy, chỉ huy các cấp cần quan tâm xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, dân chủ, kỷ cương, nghĩa tình; chăm lo thiết thực đến đời sống, tâm tư, nguyện vọng, tạo điều kiện để cán bộ, chiến sĩ, quân nhân dự bị yên tâm công tác, gắn bó với đơn vị.
Quá khứ, hiện tại và tương lai là một dòng chảy liên tục, ôn lại chặng đường 50 năm qua, mỗi cán bộ, chiến sĩ trung đoàn hôm nay cần tự hào về những thành tích vẻ vang, nhưng cũng cần thấy rõ trách nhiệm nặng nề trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc; quán triệt sâu sắc đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước về nhiệm vụ quốc phòng - an ninh; xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, nỗ lực hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ để viết tiếp những trang sử hào hùng của Trung đoàn trong thời kỳ mới./.
Đại tá Nguyễn Dương Kiên - Sư đoàn trưởng Sư đoàn 315
